Je hebt zonnepanelen, maar overdag ben je er niet om de stroom te gebruiken, dus lever je terug. En ’s avonds koop je juist weer dure stroom in. Met de salderingsregeling die per 1 januari 2027 stopt, is de vraag steeds relevanter: hoe werkt een thuisbatterij nou eigenlijk?
Ik ben Thomas Droog, salesmanager bij MobiSolar. Sinds 2021 begeleid ik klanten met zonnepaneelinstallaties, en de afgelopen 2 jaar ook met thuisbatterijen, en “hoe werkt een thuisbatterij nou eigenlijk?” is vaak de allereerste vraag die ik krijg.
In dit artikel leg ik je stap voor stap uit hoe een thuisbatterij werkt, hoe hij samenwerkt met je zonnepanelen en wat hij doet bij dynamische stroomprijzen en stroomuitval. Na het lezen snap je precies hoe een thuisbatterij in elkaar zit.
Hoe werkt een thuisbatterij? Het korte antwoord
Een thuisbatterij slaat energie op voor later gebruik. Dat is meestal de stroom die je zonnepanelen overdag opwekken, zodat je die ’s avonds zelf kunt gebruiken. Maar een slimme thuisbatterij kan ook goedkope netstroom opslaan en verkopen of gebruiken op momenten dat stroom duur is. Een slimme batterij doet dit volledig automatisch.
Hoe werkt een thuisbatterij stap voor stap?
Overdag wekken je zonnepanelen stroom op. Een deel gebruik je direct: de wasmachine die draait, de koelkast, de laptop. Maar wat gebeurt er met de stroom die je op dat moment niet nodig hebt?
Zonder batterij gaat die stroom terug het net op. Je krijgt daar een vergoeding voor, maar die is een stuk lager dan wat je betaalt voor stroom die je later van het net afneemt. Met een thuisbatterij sla je die overtollige stroom op en gebruik je die later zelf. Meer over hoe dat samenwerkt met je zonnepanelen lees je in ons artikel over thuisbatterijen voor zonnepanelen.
Zo werkt dat in de praktijk:
Stap 1: Je zonnepanelen wekken stroom op
Zodra de zon schijnt, beginnen je panelen stroom op te wekken. Wat je op dat moment zelf verbruikt, gebruik je direct. Dit noem je zelfconsumptie, en dat ligt zonder batterij vaak tussen de 20% en 30%.
Stap 2: Overtollige stroom gaat naar de batterij
Wek je meer op dan je verbruikt? Dan gaat de overtollige stroom naar de batterij. Die laadt op totdat hij vol is.
Stap 3: ’s Avonds gebruik je de opgeslagen stroom
Kom je thuis, begin je te koken of zet je je tv aan? Dan levert de batterij de stroom, precies op het moment dat je het nodig hebt, en wanneer de stroomprijzen hoog zijn. Je hoeft dan niets van het net af te nemen.
Stap 4: Is de batterij leeg? Dan springt het net bij
Heb je meer verbruikt dan je hebt opgeslagen? Dan schakel je automatisch over op netstroom. Daar merk je zelf niets van.
Stap 5: Slimme aansturing koopt goedkope netstroom in
Heeft je batterij een slimme aansturing? Dan koopt hij automatisch goedkope netstroom in op het moment dat de prijs laag is, en ontlaadt hij weer als de prijs stijgt. Hij leert van je verbruikspatroon en past zich daar op aan, zodat je altijd de voordeligste stroom gebruikt.
Dit werkt volledig automatisch, mits goed ingesteld. Wil je meer weten over hoe dat werkt? Lees dan ons artikel over vaste of dynamische energiecontracten en thuisbatterijen.
Wat ik niet kan verschuiven, lost mijn thuisbatterij op. Alles wat ik overhoud, slaat die op. Wat ik vanavond weer kan gebruiken.
Wat is de rol van de omvormer in het systeem?
Je zonnepanelen wekken gelijkstroom op (DC). Je wasmachine, televisie en lamp werken op wisselstroom (AC). Die omzetting doet de omvormer. Zonder omvormer kun je de stroom van je panelen niet gebruiken in huis.
Bij een thuisbatterij speelt de omvormer nog een extra rol: hij bepaalt wanneer stroom naar de batterij gaat, wanneer hij uit de batterij komt en wanneer je het net gebruikt. Hij is als het ware het brein van je systeem.
Het vermogen van de omvormer bepaalt hoe snel je batterij laadt en ontlaadt
Niet alleen de capaciteit van je batterij telt, maar ook het vermogen van de omvormer. Dat bepaalt hoe snel de batterij kan laden en ontladen. Als vuistregel hanteren we de helft van je batterijcapaciteit in kW. Heb je een batterij van 10 kWh? Dan heb je een omvormer van minimaal 5 kW nodig voor een optimale werking. In dat geval kan je thuisbatterij namelijk binnen 2 tot 2,5 uur volledig opladen of ontladen.
AC-koppeling of DC-koppeling: wat is het verschil?
Elke thuisbatterij slaat energie op als gelijkstroom (DC). Toch heb je misschien gehoord van een AC-batterij. Het verschil zit in hoe de batterij is aangesloten op je zonnepanelen.
Bij een DC-gekoppeld systeem (links) zijn je zonnepanelen direct gekoppeld aan de batterij. De stroom gaat rechtstreeks van je panelen naar de batterij, nog vóór de omzetting naar wisselstroom. Dat scheelt een omzettingsstap, waardoor je minder energieverlies hebt. Het nadeel: de batterij en omvormer moeten wel bij elkaar passen.
Bij een AC-gekoppeld systeem (rechts) zijn je zonnepanelen gekoppeld aan de meterkast. De stroom van je zonnepanelen wordt eerst omgezet naar wisselstroom door een PV-omvormer, en daarna weer terug naar gelijkstroom voor opslag in de batterij. Dat kost iets meer energie door de extra omzetting, maar het voordeel is flexibiliteit: een AC-batterij werkt met bijna elk bestaand zonnepanelensysteem.
Welke opstelling het beste bij jouw situatie past, hangt af van je bestaande installatie. Dat is iets wat we tijdens een schouw met je bekijken.
Goedkope netstroom opslaan: zo werkt handelen met een slimme thuisbatterij
Een thuisbatterij is niet alleen handig voor het opslaan van zonnestroom. Een slimme batterij kan ook handelen op dynamische energieprijzen. Dat betekent: automatisch opladen als stroom goedkoop is, en ontladen als stroom duur is.
Dat klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk merk je er weinig van. De batterij regelt het zelf, op basis van de actuele stroomprijzen en je verbruikspatroon.
Handelen op dynamische tarieven
Stroomprijzen variëren per kwartier. ’s Nachts en vroeg in de ochtend is stroom vaak goedkoper dan in de avond. Een slimme batterij herkent die momenten en laadt automatisch op als de prijs laag is. Stijgt de prijs? Dan levert hij stroom aan je huis, of terug aan het net.
Wil je weten hoe handelen op dynamische tarieven werkt? Lees dan ons artikel over vaste of dynamische energiecontracten met een thuisbatterijen.
Handelen op dynamische tarieven
Je kunt je batterij ook volledig beschikbaar stellen voor de onbalansmarkt. Hierbij stuurt je energieleverancier je batterij op afstand aan om het stroomnet te stabiliseren. Op dit moment is dit het meest lucratieve scenario, maar er zitten wel risico’s aan:
De markt is speculatief.
Prijzen schommelen veel harder dan op de EPEX-markt (dynamische tarieven). De ene maand verdien je flink, de andere nauwelijks. Wil je zien wat anderen verdienen? Kijk dan op onbalansmarkt.com. Let er wel op dat veel gebruikers daar ook handelen op de EPEX-markt (dynamische tarieven), waardoor hun opbrengst een mix is van beide.
Je verliest zelf de controle.
Als je leverancier je batterij aanstuurt, kun je hem niet meer gebruiken voor je eigen zonnestroom of bij stroomuitval.
De verdiensten nemen af.
Hoe meer mensen hun batterij beschikbaar stellen, hoe lager de opbrengst wordt. Reken hier dus niet op voor de lange termijn.
De grootste factor is natuurlijk hoeveel opslagcapaciteit je aanschaft. Dus hoe groot de accu is.
Welke modi heeft een thuisbatterij?
Een thuisbatterij heeft verschillende standen, ook wel modi genoemd. Welke modi beschikbaar zijn, verschilt per merk. Elk merk gebruikt z’n eigen namen, maar de principes zijn vaak hetzelfde. De meest voorkomende:
AI Mode laat de batterij zelf beslissen. Hij analyseert wanneer stroom goedkoop is, wanneer jij veel verbruikt en wanneer terugleveren het meest oplevert. Dit is vaak de meest lucratieve optie, zonder in te leveren op onafhankelijkheid.
Self-Consumption Mode is de standaardkeuze voor mensen met een vast contract. De batterij laadt overdag op met zonnestroom en levert die ’s avonds aan je huis. Maximale zelfvoorziening, zonder gedoe. Let op: voor maximaal rendement is dit meestal niet de beste keuze.
Time of Use Mode geeft je volledige controle. Je stelt zelf in wanneer de batterij laadt en ontlaadt. Handig als je een dynamisch contract hebt maar zelf de regie wilt houden.
Afstand EMS Mode stelt je batterij beschikbaar voor de onbalansmarkt. Je energieleverancier stuurt de batterij aan en handelt namens jou. Op dit moment het meest lucratieve scenario, maar ook het meest speculatief.
Bij elk van deze modi kun je een Backup Reserve instellen: een percentage van de batterij dat altijd gevuld blijft als reserve bij stroomuitval. Dit werkt alleen als je een back-up box hebt geïnstalleerd.
Wil je weten welke modus bij jouw situatie past? Lees dan ons artikel over de verschillende modi van een thuisbatterij.
Nu je de beperkingen kent, wordt de vraag eenvoudiger: passen deze beperkingen bij jouw situatie, of niet?
Kan je volledig van het net af met een thuisbatterij?
Bijna, maar niet helemaal. Met zonnepanelen en een thuisbatterij haal je gemiddeld 70-80% van je stroomverbruik uit je eigen opwek. Dat is een stuk beter dan de 20-30% zonder batterij, maar volledig van het net af lukt niet.
Het probleem zit in de winter. Als de zon weinig schijnt, wekken je panelen te weinig op om de batterij vol te laden. Je blijft dan afhankelijk van het net voor de stroom die je zelf niet opwekt.
Tijdens de wintermaanden kan je thuisbatterij je wel helpen door stroom in te kopen op de goedkoopstemomenten van de dag. Het is dus niet zo dat je thuisbatterij niks doet in de winter.
De verwachting is dus: 70-80% zelfvoorzienend, niet 100%. Voor de meeste huishoudens is dat meer dan genoeg om flink te besparen, zeker na het einde van de salderingsregeling in 2027.
Werkt een thuisbatterij bij stroomuitval?
Een thuisbatterij werkt niet standaard bij stroomuitval. Bij een storing schakelt je systeem uit veiligheidsoverwegingen automatisch uit, ook als je batterij nog vol zit.
Wil je wel stroom bij uitval? Dan heb je een back-up box nodig. Dat is een extra voorziening die je batterij loskoppelt van het net en je woning van noodstroom voorziet.
Zolang je batterij niet leeg is, heb je dan gewoon stroom, volledig onafhankelijk van het net.
Heb je ook zonnepanelen? Dan kun je de batterij gewoon bijladen als de zon schijnt, en kun je in theorie zo lang de zon schijnt door. De kosten liggen tussen de €800 en €2.200.
Het Nederlandse stroomnet heeft een uptime van 99,99%, dus voor de meeste mensen is noodstroom een fijn extraatje maar geen hoofdreden om een batterij te kopen. Niet alle merken ondersteunen deze functie bovendien.
Wil je precies weten hoe dat werkt en welke systemen het ondersteunen? Lees dan ons artikel over een thuisbatterij bij stroomuitval.
Wij werken met vijf merken, omdat geen enkel merk bij elke situatie past. Ons advies begint altijd met jouw situatie, niet met ons assortiment.
Thuisbatterij met stekker of professioneel systeem: wat is het verschil?
Een thuisbatterij met stekker kost €1.500 tot €5.000 en installeer je zelf. Dat klinkt aantrekkelijk, maar er zitten beperkingen aan. Het maximale vermogen is 800 watt, je kunt niet terugleveren aan het net en de capaciteit is beperkter dan bij een professioneel systeem.
Heb je 3 of minder zonnepanelen, een beperkt budget of een tijdelijke woning? Dan kan een stekkerbatterij een logische keuze zijn. In de meeste andere situaties levert een professioneel systeem meer op.
Wil je weten wat voor jouw situatie het beste werkt? Lees dan ons artikel over de voor- en nadelen van een thuisbatterij met stekker.
Een thuisbatterij slim gebruiken begint met begrijpen hoe hij werkt
Je weet nu hoe een thuisbatterij werkt: van het opslaan van zonnestroom tot handelen op dynamische tarieven, en van de rol van de omvormer tot wat er gebeurt bij stroomuitval. Die kennis helpt je om straks een weloverwogen keuze te maken.
Want de vraag “hoe werkt een thuisbatterij?” is eigenlijk de eerste stap naar de echte vraag: is een thuisbatterij iets voor mijn situatie? Met de salderingsregeling die per 1 januari 2027 stopt, is dat een vraag die steeds urgenter wordt.
Bij MobiSolar helpen we je daar graag bij. Sinds 2013 installeren we thuisbatterijen en geven we eerlijk advies, ook als de conclusie is dat een batterij voor jou nu nog niet de juiste stap is.
Wil je weten wat een thuisbatterij voor jouw situatie betekent? Gebruik dan onze configurator en ontdek in een paar minuten welk systeem bij je past en wat je kunt besparen. Of bel ons op 033 230 2400, we denken graag met je mee.
Hoe een thuisbatterij werkt
Hoe werkt een thuisbatterij met zonnepanelen?
Je zonnepanelen wekken overdag stroom op. Wat je niet direct verbruikt, slaat de batterij op. ’s Avonds gebruik je die opgeslagen stroom, zodat je niets van het net hoeft af te nemen. Je zelfverbruik stijgt van 20-30% naar 70-80%.
Wat doet een thuisbatterij als er geen zon is?
Dan levert de batterij de opgeslagen stroom aan je huis. Is de batterij leeg? Dan schakel je automatisch over op netstroom. Een slimme batterij laadt zichzelf ook op met goedkope netstroom, zodat hij altijd klaar staat.
Kan een thuisbatterij ook goedkope netstroom opslaan?
Ja. Een slimme thuisbatterij laadt automatisch op als de stroomprijs laag is en ontlaadt als de prijs hoog is. Dit gebeurt volledig automatisch op basis van de actuele EPEX-prijzen (dynamische tarieven).
Werkt een thuisbatterij bij stroomuitval?
Niet standaard. Bij een storing schakelt het systeem automatisch uit. Wil je wel stroom bij uitval? Dan heb je een back-up box nodig. Die kost €800 tot €2.200 extra en koppelt je batterij los van het net.
Wat is het verschil tussen AC- en DC-koppeling?
Bij DC-koppeling gaan je zonnepanelen rechtstreeks naar de batterij, wat efficiënter is. Bij AC-koppeling wordt de stroom van je zonnepanelen eerst omgezet naar wisselstroom, en vervolgens weer terug naar gelijkstroom voor opslag in de batterij. AC is flexibeler en werkt met elk bestaand zonnepanelensysteem.
Kan ik volledig van het net af met een thuisbatterij?
Bijna, maar niet helemaal. Met zonnepanelen en een batterij haal je gemiddeld 70-80% van je stroom uit eigen opwek. In de winter wekken je panelen te weinig op om volledig zelfvoorzienend te zijn.
Welke modus is het beste voor mijn thuisbatterij?
Dat hangt af van je energiecontract. Heb je een dynamisch contract? Dan is AI Mode vaak het meest lucratief. Heb je een vast contract? Kies dan Self-Consumption Mode. Een dynamisch contract is wel aan te raden om het maximale uit je batterij te halen.
Wat is het verschil tussen een stekkerbatterij en een professioneel systeem?
Een stekkerbatterij kost €1.500 tot €5.000 en installeer je zelf, maar het vermogen is beperkt tot 800 watt en je kunt niet terugleveren aan het net. Een professioneel systeem is duurder, maar levert in de meeste situaties meer op.
